Kout kòlè 6 ak 7 jiyè 2018 yo : Analiz sou wòl rezo sosyal yo

Rezo yo se yon kanal menm jan ak tout lòt yo ki pafwa kapab pi fyab ke rezo tradisyonèl yo pou konprann sitiyasyon yo. Sou yo kòmantè yo rete, kontrèman ak medya tradisyonèl yo tankou radyo ak televizyon. Ou ka konsilte yo epi rekonsilte yo lè w bezwen. Pou byen gouvène nan tan modèn sa yo e ankouraje patisipasyon pèp la, ou pa ka pa gen yon politik itilizasyon rezo sosyal.
Entènèt ak rezo sosyal yo jwe yon gwo wòl nan devlopman sosyal. Se yon gwo zam libète pou moun pale jarèt. Se sak fè, aksè a entènèt la konsidere kòm yon dwa tankou tout lòt dwa yon moun genyen. Selon estatistik yo, plis pase 2 milyon moun an Ayiti gen aksè ak entènèt, preske 2 milyon gen telefòn entelijan ki konekte a Entènèt. Plis pase 1 milyon moun gen Facebook. Anpil dega anrejistre apre gouvènman anonse ogmantasyon pri gaz la pandan match ki te opoze Brezil ak peyi Bèljik nan koup di monn k ap fèt nan peyi Larisi a. Rezilta ki bay eliminasyon ekip ki pi popilè nan peyi d’Ayiti a, Brezil. Sa pat pran tan pandan dewoulman match la pou nòt pou laprès gouvènman ki anonse ogmantasyon yo mache kou foumi fou nan tout rezo sosyal yo. Yo te deja ap mennen sou Brezil lè yon zanmi ki te tou pre m di m “Yo monte gaz la !”. Mesaj la pase tout boulin san l pa pran blokis pou l rive jwenn sak sou Facebook, Twitter, WhatsApp elatriye pandan l desann jwenn moun ki pa konekte yo pa mwayen medya tradisyonèl yo tankou radyo.

 

Yon kou sipriz !

 

Ilizisayon rezo sosyal yo pandan moman latwoublay ke peyi a konnen nan jounen 6 ak 7 jiyè yo se yon gwo sipriz pou tout moun. Anpil moun te panse rezo sosyal yo te ka sèvi pou divètisman ak fè blag sèlman. Li te difisil pou idantifye sou rezo sosyal yo moun ki gen lidèship mouvman an. Men, anpil moun ekri, anpil moun pataje refleksyon yo. Pafwa avèk ou san ekzajerasyon. Pou anpil moun, tout moun pran sipriz nan jan yo wè enfòmasyon yo ale vit. Entènèt ak rezo sosyal yo te tounen pi gwo kanal pou moun pataje ak jwenn enfòmasyon. Gen moun, deyè òdinatè yo, yo se yon lòt sitwayen “Yo angaje” e yo enterese a mwenn detay k ap pase nan peyi a, nan sosyete a, jan leta dirije elatriye. Lè kèk moun te wè yo pa ka monte sou Entènèt a pati telefòn yon operatè telefòn, yo te move kou kong. Pou Herold Jean-François, “Rezo sosyal yo pèmèt vitès sikilasyon enfòmasyon yo ki ka ede nan sansibilizasyon ki ka detèmine reyaksyon espontane nou te wè vandredi a”.

 

Reyaksyon gouvènman 

 

Premye “tweet” Premye minis lan sou evenman rive 7 jiyè a 12h52 PM. Li anonse ke gouvènman kondane ak tout fòs li zak vyolans ak kraze brize ki rive apre anons monte gaz la.

 

Minis kominikasyon an Guyler C. Delva, pat pran tan reprann aktivite l sou kont “Twitter” li e li deklare “Tan pou fè koudeda pase…”.

 

Prezidan Jovenel Moise bò kote pa l, nan mesaj a lanasyon ki te pase sou antèn telezisyon leta, kèk lòt medya ak sou paj Facebook Tripotay Lakay, ki releye nouvèl, nan lannwit 7 jiyè a deklare e li di li tande vwa pèp la ki pale, li wè revandikasyon yo sou rezo sosyal yo. Sa ki ta montre ke dirijan yo li sa k ap di oubyen yo rapòte ba yo sou rezo yo.

 

Prezidan chanm Depite yo Gary Bodeau ak Prezidan chanm Sena Joseph Lambert pat neglije itilize Twitter pou pataje mo yo tou sou konjonkti a. Depite tankou Jerry Tardieu fè pase pozisyon pa l tou. Sou kont Twitter yo, chak aksyon, chak pozisyon yo pataje. Gwo lidè nan opozisyon yo pa twò prezan sou Twitter. Yo itilize Facebook men rechèch yo montre ke padan peryòd 6 pou rive 7 jiyè a, paj ak kont yo pa ajou. Poutan Mèt Andre Michel poste kèk mesaj sou Facebook. Sa diferan pou WhatsApp kote patizan yo chofe anpil.

 

Pou Obed Lamy, yon jèn ki se espesyalis nan kominikasyon, “Anpil fwa nou gen tandans neglije osnon minimize plas rezo sosyal yo nan sosyete a,  nou pran yo kòm yon espas divètisman. Evènman ki sot pase pandan wikenn nan di nou yon lòt bagay”. Li kontinye pou l di : “Nan moman kote pifò medya tradisyonèl pat fòseman fokis sou sa,  foto ak videyo ki tap sikile – pafwa nan tan reyèl- te pèmèt anpil sitwayen dekouvri sa kap pase a et chofe lespri yo. E nenpòt sitwayen ki te gen yon telefòn nan men l te gen posiblite pou fè tande vwa l, denonse, bay opinyon l. Rezo sosyal yo vinn yon veritab tèren batay ki pèmèt enflyanse opinyon piblik la, fè presyon sou dirijan yo, negosye pouvwa, aganje bon jan aksyon aksyon kolektif”.
Selon estatistik yo, Carel Pèdre, Robenson Geffrard, Jacqueline Charles pami lis moun ki plis pale itilize #Haiti a sou rezo Twitter a.

 

Yon zouti efikas pou dyaspora konekte ak Ayiti

 

Itilizasyon rezo sosyal yo depase fontyè peyi a. Yo se pi gwo zam pou ankouraje libète lapawòl. Gen plis pase 4 milyon fwa  yon moun wè yon mesaj ki pale de #Haiti, plis ke 600 mil fwa de #Ayiti, 145 mil fwa de #jovenel, 32 mil fwa de #lafontant pandan dènye jou sa yo sou Twitter. Mo ki plis itilize yo se : manifestasyon, koup di monn elatriye.
Nan tout sa ki di yo, pi fò moun se mal yo pale de Ayiti. Pami yo, 61% se gason.
Pou Jhonson Napoleon ki se yon antreprenè k ap viv nan zòn Florid nan Etatzini, rezo sosyal yo depase radyo ak televizyon nan sa ki gen pou wè ak bay enfòmasyon, sitou pou yo menm ki nan dyaspora. WhatsApp ak Instagram pèmèt li wè tou sa ki pase an Ayiti. Pou li menm, pèp la gen Facebook ak WhatsApp pou yo kominike yonn ak lòt. Moun nan dyaspora tande radyo Ayiti se pou konfime nouvèl ke yo wè sou Entènèt.

 

John Alexis, administrè yon gwoup WhatsApp, bò kote pa l di : rezo sosyal yo pèmèt moun enfòme pou konnen ki kote yon moun ka pase. A travè yo, fanmi nan dyaspora te ka pran nouvèl pwòch yo an Ayiti. John panse tou te gen anpil fo enfòmasyon, montaj ki t ap sikile. Gen moun ki te pwofite pataje bagay ki pase lontan de sa.

 

Gen moun ki plenyen anpil poutèt kèk moun nan dyaspora ap mete lwil sou dife. Nan enfòmasyon li bay, jounalis Valery Numa di : gen moun ki lòtbò k ap di ki kote pou y al boule.

Leson nou dwe tire

 

Yon Prezidan, yon Premye minis pa oblije li menm jere kont rezo sosyal li. Yo dwe rapòte yo bon enfòmasyon, sa ki an favè tankou sa ki kont. Yo dwe itilize zouti pou analize enfòmasyon yo pou yo ka pran bon desizyon. Depi mondyal la koumanse, anpil pawòl t ap pale. Gen lidè politik ki te di y ap gade match, y ap veye. Rezo yo se yon kanal menm jan ak tout lòt yo ki pafwa kapab pi fyab ke rezo tradisyonèl yo pou konprann sitiyasyon yo. Sou yo kòmantè yo rete, kontrèman ak medya tradisyonèl yo tankou radyo ak televizyon. Ou ka konsilte yo epi rekonsilte yo lè w bezwen. Pou byen gouvène nan tan modèn sa yo e ankouraje patisipasyon pèp la, ou pa ka pa gen yon politik itilizasyon rezo sosyal. Se pa sèlman moun ki pou voye mesaj, men yon plan byen chita ak itilizasyon bonjan zouti analiz sou sa k ap di nan yon sans oubyen nan yon lòt. Rezo sosyal yo se yon espas pwomosyon libète lapawòl. Kote rezo sosyal yo kòmanse rive entegre vi popilasyon yo, li pap fè bak, metriz zouti yo nesesè.

JMA

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*